Yüzlərlə sətirlik satış və ya xərc cədvəlindən bir neçə dəqiqəyə qısa hesabat çıxarmaq istəyirsinizsə, Excel-in PivotTable (pivot cədvəl) aləti məhz bunun üçündür. Microsoft onu məlumatları hesablamaq, ümumiləşdirmək və təhlil etmək üçün güclü alət kimi təqdim edir. Bu yazıda PivotTable-ın Windows üçün Excel-də necə yaradıldığını Microsoft-un rəsmi təlimatı əsasında addım-addım izah edirik.
Məlumatı PivotTable üçün necə hazırlamalı?
PivotTable-ın düzgün işləməsi üçün əvvəlcə mənbə cədvəl qaydaya salınmalıdır. Microsoft bu tövsiyələri verir:
- məlumatlar tək başlıq sətri olan sütunlarda düzülməlidir;
- məlumat sətirlərdə deyil, sütunlarda təşkil olunmalıdır;
- hər sütunun başlığı unikal olmalı və boş qalmamalıdır;
- iki qat başlıq sətrindən və birləşdirilmiş (merged) xanalardan qaçın;
- məlumatı Excel cədvəli kimi formatlayın: məlumatdakı bir xananı seçin, sonra Insert > Table.
Mürəkkəb və ya iç-içə məlumat üçün Microsoft onu Power Query ilə yenidən formalaşdırmağı (məsələn, sütunları unpivot etməyi) tövsiyə edir.
PivotTable necə yaradılır?
- İstifadə etmək istədiyiniz xanaları seçin.
- Insert > PivotTable seçin.
- Açılan pəncərədə cədvəli və ya diapazonu təsdiqləyin.
- PivotTable-ın harada yerləşəcəyini seçin: New Worksheet (yeni vərəq) və ya Existing Worksheet (mövcud vərəq).
- OK düyməsinə basın.
PivotTable düyməsinin yanındakı oxu basmaqla başqa mənbələr də seçmək olar: xarici məlumat mənbəyi (Get from External Data Source), bir neçə cədvəl və ya çox böyük məlumat üçün Data Model (Get from Data Model) və Power BI (Get from Power BI).
Sahələr hansı bölməyə düşür?
PivotTable yarandıqdan sonra ekranda PivotTable Fields paneli açılır. Sahəni əlavə etmək üçün onun yanındakı qutunu işarələyin. Excel sahələri avtomatik olaraq belə yerləşdirir:
| Sahə növü | Düşdüyü bölmə |
|---|---|
| Mətn (rəqəm olmayan) sahələr | Rows (sətirlər) |
| Tarix və vaxt iyerarxiyaları | Columns (sütunlar) |
| Rəqəm sahələri | Values (dəyərlər) |
Sahəni başqa bölməyə keçirmək üçün onu sadəcə dartıb həmin bölməyə atın. Məsələn, "Məhsul" sahəsi Rows-a, "Məbləğ" sahəsi Values-a düşəndə hər məhsul üzrə cəmi görürsünüz.
Cəm, say və faiz: dəyərlər necə hesablanır?
Values bölməsindəki rəqəm sahələri standart olaraq SUM (cəm) kimi göstərilir. Excel məlumatı mətn kimi qəbul edərsə, o, COUNT (say) kimi göstərilir.
Hesablama növünü dəyişmək üçün sahə adının yanındakı oxu basın, Value Field Settings seçin və Summarize Values By bölməsindən lazım olan əməliyyatı seçin. Eyni pəncərədəki Number Format bütün sahənin rəqəm formatını dəyişir.
Dəyərləri faizlə də göstərmək olar: Value Field Settings pəncərəsinin Show Values As tabında, məsələn, % of Grand Total (ümumi cəmdən faiz) seçilir. Həm məbləği, həm də faizi yanaşı görmək üçün eyni sahəni Values bölməsinə iki dəfə atın və hər biri üçün ayrıca parametr seçin.
Yeni məlumat əlavə etdikdə PivotTable-ı necə yeniləmək olar?
Mənbə cədvələ yeni məlumat əlavə edəndə həmin məlumat əsasında qurulmuş PivotTable-lar yenilənməlidir.
- Bir PivotTable üçün: onun daxilində sağ klik edib Refresh seçin.
- Bir neçə PivotTable üçün: istənilən PivotTable-da bir xana seçin, PivotTable Analyze tabına keçin, Refresh altındakı oxu basın və Refresh All seçin.
Qısa yekun
- Mənbə məlumat tək başlıq sətri olan, birləşdirilmiş xanası olmayan sütunlarda olmalıdır.
- PivotTable Insert > PivotTable ilə yaradılır.
- Mətn sahələri Rows-a, rəqəm sahələri Values-a düşür; sahələri dartıb yerini dəyişmək olar.
- Rəqəmlər standart olaraq SUM ilə toplanır; Value Field Settings ilə hesablama və faiz göstərilməsi dəyişdirilir.
- Mənbəyə məlumat əlavə etdikdən sonra Refresh və ya Refresh All edin.
Excel-i, o cümlədən PivotTable ilə hesabat hazırlamağı onlayn öyrənmək istəyirsinizsə, WhatsApp-dan yazın: +994 77 754 10 12
📚 Mənbələr
Digər məqalələr
Onlayn kursa necə yazılmaq olar?
Onlayn kursa necə yazılmaq olar? Estavor Akademiyanın kursları, kimlər üçün olduğu və canlı onlayn dərslərə başlamağın 4 addımı.
MHBS nədir, kim tətbiq edir və 1C nə üçündür? Mühasibat öyrənənlər üçün
MHBS (IFRS) nədir, Azərbaycanda kim tətbiq etməlidir, kiçik sahibkar hansı qaydanı seçə bilər və 1C nə üçündür — mühasibat öyrənənlər üçün izah.
Word-də stillər, avtomatik mündəricat və Track Changes
Word-də mündəricat necə yaradılır və dəyişikliklər necə izlənir? Stillər, Heading başlıqları və Track Changes — Microsoft-un rəsmi təlimatı əsasında.