Excel-də ən çox işlədilən iki funksiya IF (şərt yoxlaması) və SUMIF (şərtlə toplama) funksiyalarıdır. Hesabat, büdcə və ya satış cədvəli ilə işləyən hər kəs üçün bunlar gündəlik alətdir. Aşağıda hər ikisini Microsoft-un rəsmi dəstək səhifələrinə əsaslanaraq nümunələrlə izah edirik.
IF funksiyası nədir?
Microsoft-a görə IF funksiyası dəyəri gözlədiyiniz nəticə ilə məntiqi müqayisə etməyə imkan verir. Ona görə də IF-in iki nəticəsi ola bilər: şərt doğrudursa biri, yanlışdırsa digəri.
IF-in sintaksisi
IF(logical_test, value_if_true, [value_if_false])
- logical_test (məcburi) — yoxlamaq istədiyiniz şərt;
- value_if_true (məcburi) — şərt DOĞRU (TRUE) olduqda qaytarılan dəyər;
- value_if_false (istəyə görə) — şərt YANLIŞ (FALSE) olduqda qaytarılan dəyər.
IF nümunələri
Microsoft səhifəsindəki nümunələrdən bir neçəsi:
| Formula | Nə edir |
|---|---|
| =IF(C2="Yes",1,2) | C2 "Yes"dirsə 1, deyilsə 2 qaytarır |
| =IF(C2=1,"Yes","No") | C2 1-ə bərabərdirsə "Yes", deyilsə "No" |
| =IF(C2>B2,"Over Budget","Within Budget") | Xərc büdcədən çoxdursa "Over Budget" yazır |
| =IF(C2>B2,C2-B2,0) | Büdcədən artıq hissəni hesablayır, yoxdursa 0 |
Bir neçə yoxlama lazım olduqda IF funksiyalarını bir-birinin içində (iç-içə) də yazmaq olar.
IF-də tez-tez rast gəlinən problemlər
- Xanada 0 görünürsə, deməli value_if_true və ya value_if_false arqumentinə heç nə yazılmayıb.
- #NAME? xətası adətən formulanın səhv yazıldığını göstərir.
SUMIF funksiyası nədir?
SUMIF diapazondakı dəyərlərdən yalnız verdiyiniz şərtə uyğun gələnləri toplayır. Məsələn, =SUMIF(B2:B25,">5") B2:B25 aralığında yalnız 5-dən böyük ədədləri cəmləyir.
SUMIF-in sintaksisi
SUMIF(range, criteria, [sum_range])
- range (məcburi) — şərtlə yoxlanacaq xanalar. Boş və mətn dəyərlər nəzərə alınmır;
- criteria (məcburi) — hansı xanaların toplanacağını müəyyən edən şərt: ədəd, ifadə, xana istinadı, mətn və ya funksiya ola bilər;
- sum_range (istəyə görə) — toplanacaq xanalar range-dən fərqlidirsə yazılır. Yazılmasa, Excel range-dəki xanaları toplayır.
SUMIF nümunələri
Microsoft səhifəsindəki nümunələrə əsasən:
- =SUMIF(A2:A7,"Fruits",C2:C7) — A sütununda kateqoriyası "Fruits" olan sətirlərin C sütunundakı məbləğlərini toplayır.
- =SUMIF(A2:A5,">160000",B2:B5) — A sütununda 160000-dən böyük olan sətirlərin B sütunundakı dəyərlərini toplayır.
- =SUMIF(A2:A5,">" & C2,B2:B5) — şərti birbaşa formulaya yazmaq əvəzinə C2 xanasından götürür.
- =SUMIF(B2:B7,"*es",C2:C7) — adı "es" ilə bitən məhsulların məbləğini toplayır.
Şərtin yazılma qaydaları
- Mətn şərtləri və məntiqi/riyazi işarəli şərtlər (">5" kimi) dırnaq işarəsi içində yazılır; sadə ədəd şərti dırnaqsız yazıla bilər.
- ? işarəsi istənilən bir simvolu, \* isə istənilən simvol ardıcıllığını əvəz edir. Həqiqi ? və ya \* axtarırsınızsa, qarşısına ~ qoyun.
IF və SUMIF-i nə vaxt işlətməli?
- Hər sətir üçün ayrıca qərar lazımdırsa ("ödənilib / ödənilməyib", "büdcə daxilində / artıq") — IF.
- Cədvəldə müəyyən şərtə uyğun olanların cəmi lazımdırsa (bir kateqoriyanın satışı, müəyyən məbləğdən böyük əməliyyatlar) — SUMIF.
Qısa yekun
- IF şərti yoxlayır və iki nəticədən birini qaytarır: IF(logical_test, value_if_true, [value_if_false]).
- SUMIF yalnız şərtə uyğun dəyərləri toplayır: SUMIF(range, criteria, [sum_range]).
- Mətn və işarəli şərtlər dırnaq içində yazılır; ? və \* joker simvollardır.
- SUMIF 255 simvoldan uzun mətnlərdə səhv nəticə verir.
Excel-i praktik tapşırıqlarla öyrənmək istəyirsiniz? Estavor Akademiyaya yazın: +994 77 754 10 12
📚 Mənbələr
Digər məqalələr
VLOOKUP və XLOOKUP: fərqi nədir və hansını seçməli?
Excel-də VLOOKUP və XLOOKUP arasında fərq nədir? Əsas qayda, dəqiq uyğunluq, Excel versiyaları və nümunələr — Microsoft Dəstək əsasında.
Excel-də PivotTable necə yaradılır? Addım-addım bələdçi
Excel-də PivotTable necə yaradılır? Məlumatın hazırlanması, Rows və Values sahələri, Sum/Count, faizlə göstərmə və Refresh — Microsoft təlimatı əsasında.
Onlayn kursa necə yazılmaq olar?
Onlayn kursa necə yazılmaq olar? Estavor Akademiyanın kursları, kimlər üçün olduğu və canlı onlayn dərslərə başlamağın 4 addımı.